Nagroda Ashoka Fellow

W grudni 2019 roku zostałem wyróżniony nagrodą Fundacji Ashoka

Zapraszam na stronę Fundacji Ashoka aby dowiedzieć się o niej więcej. Poniższy tekst pochodzi z profilu przygotowanego przez Fundację Ashoka. Odnosi się do zasług całej Fundacji nie tylko moich.


Maciej rozpoznał wielką wartość łąk kwietnych i wprowadził łąki do miast. Tym samym zainicjował nowy etap rozmów na temat bioróżnorodności w miastach i wzmocnił mieszkanki i mieszkańców miast do odgrywania aktywnej roli w odpowiedzi na to wyzwanie.


Problem

Trawniki, będące uprawą monokulturową, zajmują 1,9% powierzchni kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, będąc największą nawadnianą uprawą w kraju (NASA, 2015). Co więcej, największy udział w zanieczyszczaniu gleby mają nawozy wykorzystywane przy uprawie trawników, a utrzymywanie trawników powoduje więcej zanieczyszczeń niż trawa jest w stanie oczyścić. W innych krajach o umiarkowanym klimacie statystyki są bardzo podobne, 2,5% powierzchni Polski jest zmonopolizowane przez trawniki. Ponadto dwucylindrowe kosiarki do trawy podczas 1 godziny pracy produkują tyle benzopirenów ile zwykły samochód przejeżdżając 3000 mill (niemal 5000 km).

Dominacja trawników w miastach nie wspiera ochrony bioróżnorodności. Trawniki uważane są za jedyną opcją dla zieleni miejskiej. W niektórych europejskich miastach, m.in. w Polsce, na Węgrzech i w Niemczech wymagane jest dbanie o trawniki pod groźbą grzywien. Obszary z wysoką trawą, albo z naturalną kompozycją różnych gatunków roślin także podlegają karom. Monokulurowe trawniki zostały nawet nazwane „zielonymi pustyniami”, bo są to obszary, na których rosną rośliny, ale tylko dwa lub trzy gatunki, nie mające nic wspólnego z naturalną bioróżnorodnością obecną przed ludzką ingerencją.

Różnorodność biologiczna w Europie nadal ulega erozji, powodując degradację ekosystemów. Pomimo ogromnych strat w różnorodności biologicznej nadal istnieje bardzo ograniczona świadomość wagi bioróżnorodności. W 2010 r. tylko 19% Polaków słyszało termin „różnorodność biologiczna – bioróżnorodność”. Z badań przeprowadzonych w 2015 r. wynika, że większość obywateli Unii Europejskiej słyszała pojęcie „bioróżnorodności”, ale mniej niż jedna trzecia rozumiała, co to oznacza, a tym samym znała rolę, jako bioróżnorodność odgrywa w ekosystemach.


Impact

Wpływ pracy Macieja jest widoczny w polskich miastach dla mieszkańców i odwiedzających, a także dla naukowców. Kilka owadów z Czerwonej księgi gatunków zagrożonych, publikowanej przez IUCN, zostało zaobserwowanych przez naukowców na dwóch łąkach w Warszawie, ich powrót jest bezpośrednio związany z powstaniem łąk kwietnych. Przeciw smogowa mieszanka nasion kwiatów łąkowych, stworzona przez Fundację Łąka jest w trakcie opatentowywania i stanowi istotną część Macieja strategii skalowania poza Polskę. Wraz z partnerami z Niemiec, Czech, Austrii, Hiszpanii i Szwajcarii Maciej założył Europejskie Stowarzyszenie Łąk Dzikich Kwiatów, aby produkować więcej nasion i zwiększać bioróżnorodność w innych europejskich miastach.

Anty-smogowa mieszanka nasion kwiatów łąkowych została wpisana w oficjalną strategię anty-smogową w Krakowie, w którym posadzono 100 tys. m2 łąk kwietnych. Razem ze swoim zespołem Maciej przeszkolił już 5000 osób (urzędników, przedstawicieli miejskiej zieleni, aktywistów) w celu założenia i utrzymania własnych łąk kwiatowych. Już 10 m2 (107ft2) łąki kwiatowej wystarczy do stworzenia bioróżnorodnego ekosystemu. Ponadto Maciej zmienił już lokalne prawo w 8 gminach, promując sianie łąk kwiatowych zamiast trawników, co bezpośrednio przekłada się to na przekształcenie setek tysięcy metrów kwadratowych zieleni miejskiej.


Idea

Będąc świadomym związku między różnorodnością biologiczną, a zdrowym ekosystemem dla ludzi, zwierząt i planety, Maciej dąży do zwiększenia różnorodności biologicznej i przeciwdziałania dewastacji zasobów naturalnych poprzez urbanizację. Zamiast monokulturowych trawników, które nie pomagają w regulacji jakości powietrza, wody i gleby, dąży on do naturalnego rozwiązania tego problemu poprzez rozwój pięknych i różnorodnych biologicznie łąk w miastach. Co więcej, umożliwia on każdemu obywatelowi odtruwanie domu i miasta, poprzez łąki kwietne.

Maciej zwrócił uwagę na naturalne walory dzikich łąk kwiatowych, które zwiększają różnorodność biologiczną i przeciwdziałają dewastacji zasobów naturalnych. Aby wymienić kilka cech łąk: do 300 gatunków owadów i zwierząt endemicznych dla regionu, potrzebują łąki jako źródła pożywienia i schronienia. Każda łąka jest mieszanką co najmniej 60 gatunków dzikich kwiatów i roślin, mającą wpływ m.in. na zapylacze i ptaki, jednocześnie stabilizując erozję gleby, ponieważ kwiaty mają do 25 razy głębsze korzenie niż trawniki. Ponadto łąka wymaga mniej wody niż trawniki, ale w przypadku np. powodzi może wchłonąć dwa razy więcej wody.


Vision

Maciej ma nie tylko pozytywny wpływ na środowisko i bioróżnorodność, ale także przemienia miejskie przestrzenie, zmieniając krajobraz z zielonych pustyń na dzikie, biologiczne łąki kwiatowe. Co więcej, poprzez edukację i posiadanie wszystkiego co niezbędne do samodzielnego uprawiania łąk kwiatowych, Maciej wzmacnia innych do przeciwdziałania powodowanym przez człowieka zmianom środowiska.

Maciej chce, by łąki kwietne były prawdziwą i zrównoważoną alternatywą dla trawników, dlatego skonstruował on model, który zawiera 5 kluczowych elementów: edukacją, rzecznictwo, banki nasion kwiatów łąkowych, usługi i badania. Fundacja Łąka działa nieprzerwanie na wszystkich poziomach, uwzględniając sezonowość wegetacji i zbiorów nasion.


Motivation

Maciej dorastał w rodzinie, w której miłość do natury była bardzo obecna. Prawie każdy w jego rodzinie kształcił się w dziedzinie nauk przyrodniczych. Mama Macieja pracowała jako nauczycielka biologii i często otrzymywała „prezenty” od swoich uczniów, takie jak osierocone pisklęta lub zranione jaszczurki. Ich dom był pełen zwierząt, którymi musieli się opiekować. Jako dziecko Maciej uwielbiał nosić żółte koszulki, aby zwabić owady i zapylacze, aby je obserwować.

Bezpośrednim impulsem do uruchomienia Fundacji Łąka była decyzja Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która nie uwzględniła ochrony różnorodności biologicznej w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020. Był to moment, w którym Maciej uświadomił sobie, że jeśli chce by coś zostało zrobione, musi sam to zainicjować.

11 wyświetlenia

(+48) 790 022 516

©2020 by Pan Łąka. Proudly created with Wix.com